Het boek
Titel: North & South
Schrijver: Elizabeth Gaskell
Genre: Klassieke roman
Aantal pagina’s: 403
Publicatiejaar: 1855
Uitgelezen op: 26 juli 2026
Trigger warnings: kinderen die overlijden, zieke ouders, ouders die overlijden en geweld tijdens stakingen.
Waar gaat het over?
In dit boek volg je de 18-jarige Margaret die met haar ouders mee moet verhuizen van het idyllische platteland in het zuiden, naar het gure industriële noorden van Engeland in de jaren 1850. De industriële revolutie is in volle gang en de arbeiders staan tegenover de veeleisende fabriekseigenaren. Margaret behoort zelf tot de hogere middenklasse en raakt bevriend met zowel fabrieksarbeiders als met fabriekseigenaren.
Twee werelden in een stad
Het verhaal speelt zich af in een van de vele industriële steden in het noorden van Engeland. In het fictieve Milton-Northern staan veel textielfabrieken en het doet daardoor een beetje denken aan de vroegere textielindustrie in Tilburg (waar ik woon). Margaret raakt bevriend met een arbeidersgezin waarvan de vader zich drie slagen in de rondte werkt om voor zijn kinderen te kunnen zorgen. De meisjes hebben geen moeder meer. Die heeft de laatste bevalling niet overleefd. Ook komt Margaret via haar vader in contact met de familie van een rijke fabriekseigenaar. Margaret krijgt zo beide kanten van de industrie te zien en ze komt er al snel achter dat ondanks dat iedereen in dezelfde stad woont en werkt, mensen in totaal verschillende werelden leven.
De socialistische Pride and Prejudice
Dit boek wordt ook wel de socialistische Pride and Prejudice (van Jane Austen) genoemd, omdat een van de fabriekseigenaren een vrijgezelle man is die soms wel en soms niet de interesse van Margaret kan wekken. Een boek als de socialistische versie van zo’n bekend verhaal aanprijzen prikkelt de nieuwsgierigheid natuurlijk, maar ik zou dit boek niet in de categorie romantiek plaatsen. Dit boek gaat veel meer over de maatschappelijke scheiding van groepen mensen die elkaar nodig hebben om in hun eigen bestaan te kunnen voorzien. En dat is ook precies wat dit boek zo interessant maakt.
Victoriaans Engels
Mocht je voor het eerst sinds een lange tijd weer een klassieker oppakken, wees bij dit boek dan gewaarschuwd dat het in Victoriaans Engels is geschreven. Dat is Engels uit de periode dat Queen Victoria aan de macht was. Het staat bekend om mooi en poëtisch taalgebruik, maar het is ook wat lastiger te lezen. Ik heb over dit boek twee keer zo lang gedaan als een hedendaags boek. Dat had ook te maken met de verschillende accenten van een aantal personages. Dat heeft Elizabeth Gaskell goed geschreven, maar dat maakt het soms ook wat rottig om doorheen te komen. Laat je hierdoor overigens niet afschrikken, want als je er eenmaal inzit is het prima te lezen.