In een tweedehands boekenwinkel vond ik het boekje Tanners erf van Lukas Maisel. Ik was dus nog niet in de Zwitserse boekenmarkt gedoken voordat ik dit boekje vond. Maar het verhaal over een kleinschalige boer bij wie twee enorme gaten in zijn land verschijnen, prikkelde mijn nieuwsgierigheid als boerendochter en voor ik het wist had ik het boek uit. Pas daarna ben ik op zoek gegaan naar andere Zwitserse schrijvers. Ondanks dat er verrassend weinig vertaald wordt, heb ik toch best wat leuke boeken gevonden. Dus hierbij mijn duik in de Zwitserse boekenmarkt, mijn Zwitserse TBR en een recensie van Tanners Erf.
de boekenmarkt in zwitserland
Er wordt lang niet zoveel gepubliceerd in dit rijke Europese land als ik had verwacht. Ondanks dat er vier officiële talen zijn, Duits, Frans, Italiaans en Reto-Romaans, worden de meeste boeken in het Duits geschreven. En die boeken zijn vaak ook door Duitsers geschreven. In Zwitserland zelf zijn er niet zoveel uitgeverijen en teren ze vooral op de boeken uit Duitsland, Frankrijk en Italië. Dat is dan weer een voordeel voor de Zwitsers: omdat ze zoveel talen spreken is er voor hen lekker veel te lezen.
veel boeken worden geimporteerd
De importcijfers liegen er niet om: in de afgelopen jaren kwamen van de verkochte boeken meer dan de helft van Duitse schrijvers. Gemiddeld worden nog geen 20% van de boeken die verkocht worden in Zwitserland geschreven door Zwitsers. In Zwitserland wonen ongeveer 9 miljoen mensen en in Duitsland ruim 80 miljoen. Niet zo gek dus, dat er meer Duitse boeken worden verkocht, maar toch. In een land waarin zoveel rijke mensen wonen die allemaal goed onderwijs hebben gevolgd, had ik meer schrijvers verwacht.
mijn tbr voor zwitserland
Tijdens mijn zoektocht belandde ik vaak in de valkuil van de Duitse schrijvers, omdat de meeste Zwitserse bestsellers geschreven zijn door Duitsers. Maar niet getreurd, want ik heb toch weer een mooie selectie aan boeken gevonden van Zwitserse schrijvers waarvan het verhaal zich afspeelt in Zwitserland. Als je nog tips hebt voor deze leeslijst, dan hoor ik ze natuurlijk graag!
tanners erf van lukas maisel
Dit is het dunste boekje in de reis om de wereld tot nu toe. Dit boek telt nog geen 128 bladzijden. En dat is ook meteen het probleem, want er is zo weinig ruimte voor dit verhaal, dat je alle diepgang er zelf bij moet bedenken. Het is een boekje voor de liefhebbers. Licht absurdistisch met veel lijntjes naar het dagelijkse bestaan van boeren vandaag de dag.
waar tanners erf over gaat
Op een dag wordt de kleinschalige boer Ernst Tanner wakker en vindt hij een enorm gat in zijn land. Er ligt geen berg grond naast, dus de grond lijkt gewoon verdwenen te zijn. Het gat is zo diep dat niemand de bodem kan zien of bereiken. In eerste instantie probeert Ernst het gat voor iedereen (inclusief zijn vrouw) geheim te houden en hoopt hij dat het net zo plotseling weer verdwijnt als het verschenen is. Maar al snel ontdekken dorpelingen, vrienden, wetenschappers en de media het gat ook en valt tot overmaakt van ramp zijn vrouw er bijna in.
moderne boeren met eeuwenoude problemen
Dit boek wordt best wel geprezen in de literaire wereld en wat ik veel in die recensies las was dat dit boek gaat over een kleinschalige boer die boert ‘precies zoals zijn voorouders dat generaties lang voor hem deden’. Volgens hen staat dit boek daarom symbool voor de problemen waar kleinschalige boeren tegenaan lopen in deze moderne maatschappij.
Ik las dit boek anders, want ik ben opgegroeid op zo’n kleinschalige boerderij. Mijn vader was net zoals Ernst Tanner in dit boek ook geen fan van ‘bemoeiallen’ zoals ambtenaren of media. Maar ook ‘grootschalige boeren’ lopen tegen dezelfde problemen aan. De problemen die veroorzaakt worden door wat de maatschappij van boeren verwacht (altijd wat anders en zonder duidelijke regelgeving). En soms willen zij die verwachtingen wel waarmaken, maar wordt dat hen onmogelijk gemaakt. En zolang ik leef, hoor ik deze verhalen al. En ook mijn vader en mijn grootouders hoorden over dezelfde problemen en botsten op dezelfde punten met iedereen die niet weet wat er daadwerkelijk gebeurt op een boerenbedrijf.
een boerenverhaal
Al op de eerste bladzijde kon ik lezen dat Lukas Maisel geen vreemde is op de boerderij. Achterin het boekje dankt hij dan ook zijn moeder en zus voor alle agrarische inzichten. Dat zit hem in kleine opmerkingen als ‘de koeien een vork geven’ (de koeien hooi voeren) of het eeuwige gekloot met ontstoken uiers. Hiervoor ook credits naar vertaler Ralph Aarnout die dit goed heeft weten te vertalen naar de Nederlandse boerentaal. Want ja, ik ben toch wel een beetje van de stempel ‘schrijf wat je weet’ of doe heel goed je huiswerk. En voor Tanners Erf heeft Maisel beiden goed gedaan.
stereotype boer
Ondanks zijn achtergrond en huiswerk, verzandt ook het verhaal van Maisel in stereotypen. Een stille boer die denkt dat hij al zijn eigen problemen moet oplossen en zijn ontspanning in de alcohol zoekt. Boeren die elkaar zeggen te willen helpen, maar als puntje bij paaltje komt de deur dichtgooien. En niet te vergeten de vrouw van boer Ernst die zo goed als geen tekst krijgt in dit verhaal. Natuurlijk bestaan dit soort boeren, maar de meeste boeren weten zeer goed onder woorden te brengen wat hun dwars zit. En misschien ligt het aan de omgeving waarin ik ben opgegroeid, maar daar stonden boeren altijd voor elkaar klaar, omdat iedere boer weet dat de natuur niet op zich laat wachten.
vind ik dit boek een aanrader
Dit boek is niet voor iedereen. Het is Literatuur met een hoofdletter L en je moet er door het beperkte aantal bladzijde een hoop zelf bij verzinnen. Maar als je dit boek als start van een gesprek gebruikt over hoe de maatschappij met boeren en eigendommen omgaat, dan is het wel een aanrader. Mijn advies is dan wel: praat eens met een boer en voorkom dat je in een cirkelredenering belandt met randstedelingen die hun agrarische informatie uit stadskranten halen. Dan kom je er misschien achter hoe de vork daadwerkelijk in de steel zit.
