Dit is een van de landen met zo’n complexe geschiedenis waar wij hier op Nederlandse scholen zo goed als niets van mee krijgen. Ik wist vrij weinig van Bosnië en Herzegovina voordat ik ging zoeken naar boeken uit dit land. Ik ben net te jong om de Bosnische oorlog en alle trauma’s die ook Nederlandse militairen daar hebben opgelopen mee te krijgen. Echt begrijpen zal ik het nooit, maar ik heb natuurlijk wel het een en ander opgezocht en mijn hoofd tolt er nog steeds van.
bosnische oorlog
Mensen die ouder zijn dan ik hebben de Bosnische oorlog waarschijnlijk wel voor een deel meegekregen van het nieuws. De blauwhelmen, de moslimmannen, de trauma’s, de vluchtelingen. Het is allemaal ontzettend pijnlijk en laat de maatschappij op zijn lelijkst zien. Toch merkte ik in mijn zoektocht dat de westerse berichtgeving vrij eenzijdig blijft. Het gaat vooral over de trauma’s van de blauwhelmen (die ook echt verschrikkelijk zijn!) en weinig over wat er in Bosnië zelf aan de hand was. Perspectieven van de Bosnische moslims kwam ik bijna niet tegen en ook voor het antwoord op de vraag waarom Joegoslavië uiteenviel, heb ik diep moeten graven (en ik begrijp het nog steeds niet, want het is echt mega complex).
mijn tbr voor bosnie en herzegovina
Voor de reis om de wereld in boeken wil ik vooral hedendaagse boeken lezen, omdat ik wat wil meekrijgen van er nu speelt in een land. Bosnië en Herzegovina heeft zo’n complexe geschiedenis dat ik er meer van wil weten. Daarom heb ik ook wat oudere boeken op mijn tbr gezet.
vang de haas van lana bastasic
Ik heb het boek Vang de haas van Lana Bastašić gelezen voor Bosnië en Herzegovina. Om heel eerlijk te zijn heb ik dit boek gekozen om de cover. Wat een plaatje! En dit boek bewijst dat je soms ook goed kan gokken als je keuze puur op de esthetiek is gebaseerd, want wat een verhaal! Wat een manier van een geschiedenis vertellen! Dat is in dit boek echt heel knap gedaan. Maar het gebrek aan kennis van dit land zorgde er helaas ook voor dat het verhaal soms wat moeilijk te plaatsen was. Maar daardoor was het niet minder indrukwekkend.
waar vang de haas over gaat
In dit boek volg je twee vriendinnen. Lejla is een dochter van Bosniakken. Zij woont nog steeds in Bosnië, is getrouwd en werkt in een toeristisch restaurant. De andere vriendin is Sara. Zij vertelt dit verhaal. Sara is de dochter van een Bosnisch-Servische politiecommissaris en vertrok naar Dublin. De twee vriendinnen hebben al ruim 12 jaar geen contact meer gehad wanneer Lejla Sara belt en haar vraagt of ze haar wil helpen haar broer te zoeken. Samen gaan ze op een roadtrip door Bosnië terwijl ze herinneringen ophalen aan hun gezamenlijke jeugd. Het wordt al snel duidelijk dat die herinneringen op maar weinig vlakken overeenkomen.
meesterlijke onbetrouwbare verteller
Dit verhaal is een wervelwind aan herinneringen die je allemaal leest vanuit het perspectief van Sara. Het knappe aan dit verhaal is dat Sara behoorlijk verwesterd is en daarbij ook in het verleden al een andere positie in de maatschappij had dan Leijla. Sara worstelt met de herinneringen die Leijla heeft, omdat die een stuk minder rooskleurig zijn en een behoorlijke invloed op haar leven hebben gehad. Het verleden schuurt met Sara’s herinneringen en de plekken die beide vrouwen in het leven hebben gekregen. Het is echt een meesterlijke manier van het gebruik van een onbetrouwbare verteller om een verhaal te schrijven wat zich eigenlijk niet in woorden laat vangen.
vrouwen relaties
Dit verhaal gaat over geschiedenis en wie die mag vertellen. Over dat geschiedenis geleefd is en net zo divers is als het aantal mensen dat er waren, maar dat maar weinig mensen de kans krijgen om hun geschiedenis te delen. En het gaat over relaties. Specifiek vrouwenrelaties en hoe complex die kunnen zijn wanneer haat en liefde voor de ander je met de paplepel worden ingegoten. Het gaat over hoe vriendinnen samen kunnen opgroeien in hun fascinatie voor elkaar en het leven. Over hoe maatschappelijke ideeën over de ander die relaties kunnen scheuren en besmeuren en wat er van zo’n vriendschap overblijft als je elkaar jaren later weer ontmoet. Sommige vriendschappen overleven tijd en afstand. Sommige herinneringen overleven 12 jaar geen contact hebben. De grote vraag is wat vriendschap is wanneer je zo verschillend bent.
een aanrader voor de liefhebbers
Ik vind dit boek een dikke vette aanrader, maar niet voor iedereen. Het is een literair boek en Lana Bastašić heeft er een sport van gemaakt om de simpelste dingen zo poëtisch mogelijk neer te pennen. Daar hou je van of je trekt het niet. Dat kan natuurlijk ook afhangen van je bui. Daarbij is dit verhaal in een ingewikkelde historische context geplaatst waar je misschien niet genoeg vanaf weet om het te begrijpen. Toch kon ik me goed laten meevoeren en wilde ik alleen maar meer weten van Sara, Leijla en waarom ze geworden zijn wie ze zijn.
