Libië is een van die landen die geografisch op een strategisch punt ligt. Daardoor is het land door de geschiedenis heen door allerlei verschillende groepen overheerst. Die overheersing ging gepaard met censuur en dat heeft ervoor gezorgd dat de boekenmarkt in Libië lange tijd zeer gefragmenteerd is geweest. Ook nu nog, al weten steeds meer Libische schrijvers, uitgevers en lezers te vinden.
Een jonge boekenmarkt
Het eerste wat mij opviel in mijn zoektocht naar Libische schrijvers is dat veel van hen nog leven. Meestal start ik mijn zoektocht met de meest bekende schrijvers van een land. Vaak zijn dat namen die iedereen kent en/of het zijn mensen die de wereld al lang geleden hebben verlaten. In Libië is dat anders, omdat de boekenmarkt hier vrij jong is. Door allerlei overheersingen (van onder andere de Ottomanen en Italianen), censuur door dictators zoals Gaddafi en oorlogen (meest recent de burgeroorlog die eindigde in 2011), heeft de boekenmarkt zich keer op keer opnieuw moeten ontwikkelen. Sinds 2011 zijn er veel nieuwe uitgeverijen en tijdschriften ontstaan in Libië en daarmee ontstond eindelijk een podium voor Libische schrijvers en hun verhalen.
Mijn TBR voor Libië
Libië is een land waar veel volken en culturen naast en met elkaar leven. Daardoor is de geschiedenis en de cultuur niet voor een gat te vangen en dat zorgt in deze relatief nieuwe boekenmarkt voor een enorme verscheidenheid aan boeken. Ik heb (denk ik) weer wat pareltjes gevonden die ik uiteraard allemaal wil lezen.
Vrouwen van de wind van Razan Al-Maghrabi
Dit boek was ook weer een mooie kringloop vondst. De kaft heeft een opvallend kleurtje (al is het mij niet duidelijk waarom) en het verhaal beloofde over een groep diverse vrouwen in de hoofdstad Tripoli te gaan. Daar ging het verhaal een soort van ook wel over, maar het was rommelig. Heel erg rommelig. Ik heb het voornamelijk uit nieuwsgierigheid uitgelezen, want ik wist eigenlijk helemaal niets van Libië of Tripoli. En eigenlijk weet ik dat nog steeds niet.
Waar Vrouwen van de wind over gaat
Het verhaal speelt zich af in een appartementencomplex in de hoofdstad Tripoli. Daar volg je de levens van verschillende vrouwen die daar wonen en werken. Het verhaal lijkt in eerste instantie verteld te worden vanuit het perspectief van ‘de schrijfster’, maar dat perspectief wisselt soms ineens. Het zijn ook best veel vrouwen die je volgt. Zo zijn er meerdere vrouwen die er minnaars op na houden wanneer hun mannen op zakenreis zijn.
Het meest interessante verhaal vond ik die van Bahiedja. Zij is een schoonmaakster die voor een van de vrouwen werkt en spaart voor een illegale boottocht naar Europa. In het boek volg je haar ook voor een deel op die verschrikkelijke reis. Van mij had het hele boek over haar mogen gaan, maar de andere vrouwen wilden ook aandacht.
Rommelig
Ik weet niet of het aan de vertaling lag of dat het verhaal zelf rommelig was, maar ik vond het moeilijk om er een rode draad in te vinden. Eigenlijk had alleen het verhaal van Bahiedja een plot. De andere vrouwen kwamen af en toe aan het woord, meestal beschreven vanuit het personage ‘de schrijfster’ die verder ook geen naam krijgt. Ik vond de verhaallijnen (voor zover die dus bestonden) van Bahiedja en Joesra het meest interessant en wilde daar eigenlijk meer van weten. Sterker nog: als zij ieder een eigen boek krijgen, dan zou ik die zeker lezen.
De ‘ik de schrijver’ trope
Wat mij op een gegeven moment wel een beetje ging tegenstaan in dit boek is de ‘ik, de schrijver’ trope. Het boek leest als het aantekeningenboekje van de schrijver waarmee ze nog naar de redacteur moet. Het is een verzameling van gedachten, anekdotes en verschillende personages die eigenlijk niet goed genoeg zijn uitgewerkt naar mijn smaak. Het kan leuk zijn wanneer een boek de vierde muur doorbreekt, maar in dit verhaal voelde het ongepast. Het maakte het verhaal extra rommelig, omdat ook de schrijver nog haar verhaal wilde vertellen (en er waren al zoveel personages die wat wilde zeggen). De schrijver voegde ook weinig toe aan het verhaal, omdat ze zichzelf buiten de groep van de vrouwen had gezet. Daarmee werd ze een toeschouwer die niet genoeg van het leven van haar personages afwist.
Geen aanrader
Ik zeg het niet vaak, maar dit boek is echt geen aanrader. Het is veel te rommelig. Ja, je krijgt wel een klein kijkje in een aantal levens in de stad Tripoli en er wordt ook wel wat context gegeven aan het leven in Libië, maar ik moet bekennen dat ik na dit boek nog steeds vrij weinig over Libië kan vertellen. Ik heb meer geleerd van het kleine beetje onderzoek dat ik voor deze blog heb gedaan. Tijdens dat onderzoek kwam ik wel een aantal andere Libische schrijvers tegen waar ik graag wat van wil lezen. Bread on Uncle Milad’s Table staat nu heel hoog op mijn TBR.
