De Frankfurter Buchmesse is een van de grootste boekenbeurzen ter wereld en De Deutsche Buchpreis een van de belangrijkste Europese boekenprijzen. Daarbij werden dankzij de uitvinding van Johannes Gutenberg boeken al vroeg toegankelijk voor de gewone Duitser. Het mag duidelijk zijn dat Duitsland sinds jaar en dag al een boekenland is.
De uitvinding van de boekdrukkunst
Wanneer het over het ontstaan van de Duitse boekenmarkt gaat, dan ontkomt je niet aan Johannes Gutenberg. Hij kwam op het idee om drukpagina’s te maken met losse letters. Een revolutionair idee, omdat het ‘t drukken van boeken makkelijker, sneller en goedkoper maakt. In Duitsland zeggen ze graag dat hij de uitvinder is van de boekdrukkunst, maar helemaal waar is dat niet. We kunnen niet weten wie de echte uitvinder was, omdat veel van dit soort informatie verloren is gegaan. Wat we wel weten is dat er in China rond het jaar 1000 ook al met losse letters werd gedrukt en ook in Mesopotamië zijn er drukrollen gevonden. Of Gutenberg nu de uitvinder is of niet, hij zorgde er wel voor dat boeken veel toegankelijker werden voor veel Duitsers en andere Europeanen.
De grootste boekenbeurs ter wereld
De Frankfurter Buchmesse is de grootste vakbeurs voor uitgevers ter wereld. Dit is de plek waar uitvergers handelen over de wereldwijde vertaalrechten en licenties en internationale boekdeals sluiten. Het is dus mede de plek waar besloten wordt welke boeken wel en niet vertaald gaan worden en in welke talen. Oftewel: eens per jaar besluiten daar een aantal uitgevers tot welke nieuwe boeken jij en ik toegang gaan krijgen. Een super belangrijk evenement dus, ook als je net zoals ik slechts een consument bent.
Mijn TBR voor Duitsland
Er is zoveel te lezen, dus ook deze lijst zal aangevuld blijven worden over de tijd.
Ons soort mensen van Juli Zeh
Ik zag dit boek liggen bij een van mijn favoriete tweedehands boekwinkels Boekensteun 013. De premisse prikkelde meteen: in een klein dorp kondigt de burgemeester aan dat er windmolens geplaatst gaan worden en dat zet het hele dorp op stelten. Ik kom zelf uit een klein dorp en heb me ooit een blauwe maandag bemoeid met gemeentepolitiek. Het leek me dus een heerlijk boek om me even lekker bij te verkneukelen over al het gezeur dat gepaard gaat met de toekomst van onze energievoorziening.
Waar Ons soort mensen over gaat
Dit verhaal speelt zich af in het kleine voormalig (niet bestaande) DDR dorp Unterleuten in Duitsland, ongeveer een uur rijden vanaf Berlijn. Het dorp is zo klein en afgezonderd van de wereld dat het niet eens aangesloten is op de watervoorziening of riolering. Mensen wonen er al generaties lang en hebben ook eeuwenoude vetes die ze tot op de dag van vandaag proberen uit te vechten. Ondertussen verhuizen stedelingen naar het dorp omdat ze rust en ruimte zoeken, dus ook zij zien liever geen windmolens verschijnen achter hun net duur aangekochte grond. Maar voor de gemeentekas en projectontwikkelaars zijn windmolens weer wel heel voordelig en zo barst de strijd los.
Lekker dik met extra veel personages
Juli Zeh heeft de tijd en ruimte genomen om dit verhaal te vertellen. Het boek is bijna 700 pagina’s dik, terwijl het verhaal zich in maar een paar maanden tijd afspeelt. Al die ruimte is nodig om de 15 personages helemaal tot hun recht te laten komen. Je wisselt voortdurend tussen POV’s: van de dorpsbewoners tot de nieuwelingen, mannen en vrouwen uit hetzelfde gezin, en van de burgemeester tot de landeigenaren. Dat heeft het grappige effect dat je telkens denkt een hekel te hebben aan een bepaald personage, maar natuurlijk is dat de POV waaruit Juli Zeh het volgende hoofdstuk schrijft. Het levert een hoop sympathie op voor de vele personages die (om eerlijk te zijn) geen van allen echt lovable zijn.
Platteland vs de stad
Een van de grote thema’s in dit boek is het platteland vs de stad. De dorpsbewoners die al generaties lang in het dorp wonen, kennen het grondgebied van binnen en van buiten. Het is hún dorp. Maar inmiddels hebben ook meerdere mensen uit Berlijn hun thuis gevonden in Unterleuten en dat stoot een aantal dorpelingen tegen het zere been. Zeker wanneer ze er met bakken geld naartoe komen, maar geen onderdeel willen worden van de lokale gemeenschap. Of erger nog: gaan werken voor de vogelbescherming en vanuit die hoedanigheid allerlei beperkingen opleggen aan de mensen die al generaties een boerenbedrijf proberen draaiende te houden. En het is een dorp. Dus als er mot is tussen de mensen, dan lossen ze dat ook zelf weer op. Op hun eigen manier, zonder de politie (die is toch veel te ver weg om op tijd te zijn).
De vijand van mijn vijand is mijn vriend
Wanneer de burgemeester van Unterleuten aankondigt dat er windmolens komen, heeft hij er al snel een hoop vijanden bij. De mensen die al generaties lang in het dorp wonen, voelen zich bedrogen en buitengesloten, want waarom heeft de burgemeester dit niet eerst met hen overlegd? De stadsbewoners die naar het dorp verhuisd zijn voelen zich bedonderd, want ze waren voor rust, ruimte en vrijheid naar het platteland gekomen en niet om hun nieuw verworven uitzicht te laten verpesten door een stel witte draaiende palen. Waar de meeste oude en nieuwe dorpelingen eerst elkaars vijanden waren, komen ze er al snel achter dat ze over de windmolens hetzelfde denken: die mogen onder geen enkele voorwaarden in hun dorp verschijnen.
Dikke vette aanrader
In dit boek komen geen leuke personages voor. Eigenlijk halen ze vroeg of laat allemaal het bloed onder je nagels vandaan. Toch heeft Juli Zeh ze met veel humor en compassie op papier weten te zetten en dat maakt dat dit echt een HEERLIJK boek is om te lezen. Ga dit lezen. Zeker wanneer je zelf uit een klein dorp komt of er woont, want dan zul je het een en ander wel herkennen.
