Portugal heeft een wereldrecord in handen als het gaat om boeken: In Lissabon vind je de oudste boekwinkel ter wereld. Al sinds 1732 vind je daar Livraria Bertrand, die zelfs de aardbeving overleefde die bijna de hele stad verwoestte in 1755. Geen huis dat staat als een boekwinkel blijkbaar.
verhalen over het verleden van portugal
Veel van de boeken die ik vond gaan over de geschiedenis en het verleden van Portugal. Er zijn talloze boeken te vinden over het koloniale verleden met Angola (dat ben ik ook al een aantal keer tegengekomen in mijn zoektocht naar boeken uit Angola). En opvallend veel boeken die gaan over de tegenstelling tussen de stad en het dorp.
vertalingen
Er wordt wel het een en ander vertaald, maar ik liep bij mijn Portugese boekenzoektocht toch wel een paar keer tegen de onvertaalde muur op. Maar ik heb weer mijn best gedaan om een diverse boekenlijst te maken en heb uiteindelijk De omvang van de wereld van António Lobo Antunes gelezen.
mijn tbr voor portugal
de omvang van de wereld van antonio lobo antunes
Dit is een boek met een bijzondere schrijfstijl die kenmerkend is voor António Lobo Antunes. Elk hoofdstuk is een lange zin. Er staat maar één punt en dat is aan het einde van het hoofdstuk. Het zijn lange gedachtestromen die niet altijd logisch zijn (meestal niet eigenlijk) en verleden en heden lopen door elkaar. Ook is het niet altijd duidelijk wat waar is en wat niet en dat is geloof ik ook het punt wat de schrijver wil maken: kunnen we onze herinneringen vertrouwen?
waar de omvang van de wereld over gaat
Het verhaal begint met een rijke oude fabrikant die een jonge minares/vrouw/vriendin heeft (da’s niet helemaal duidelijk) en terugkijkt op zijn vroegere successen, op de band met zijn enige dochter en de relatie met haar moeder. Die was niet officieel en een groot deel van het verhaal speelt zich af in het armoedige appartement van die minnares en haar dochter. Je leest het verhaal vanuit het hoofd van deze oude fabrikant, het hoofd van zijn dochter, zijn huidige vriendin/vrouw en vanuit het hoofd van de advocaat van zijn huidige vrouw. En wanneer ik zeg ‘vanuit het hoofd van’ bedoel ik dat je direct de gedachtestromen leest. Allemaal onlogisch, maar toch logisch. Mijn advies voor dit boek is: laat je gewoon meevoeren. Als je er eenmaal inzit, leest het makkelijker dan je na de eerste paar pagina’s verwacht.
goede vertaling
Dit boek is vanuit het Portugees naar het Nederlands vertaald door Harrie Lemmens, die vaker werk van António Lobo Antunes vertaald heeft. In de versie van het boek dat ik las stond achterin ook nog een toevoeging van de vertaler en over hoe hij het vertalen van het werk van Antunes ervaart. Het is echt heel knap vertaald, want vertaal de onlogica van gedachten maar eens naar een taal die een andere structuur heeft dan het Portugees. Tijdens het lezen ging ik helemaal mee in de flow. En dat in een boek waar net zoveel zinnen in staan als dat er hoofdstukken zijn.
het verhaal staat stil
Het boek wordt aangeprezen met het idee dat je vier verschillende personages volgt: de rijke fabrikant die vooral in het verleden leeft, zijn jonge vriendin (of toch vrouw?) die samen met haar advocaat haar erfenis veilig probeert te stellen (spannend!) en zijn dochter die het bedrijf van hem heeft overgenomen (dat zal ook niet zonder slag of stoot gaan toch?). Hoe intrigerend dit ook klinkt, het verhaal zelf staat behoorlijk stil. Alle personages denken vooral terug aan vroeger. Aan het kleine dorpje waar ze vandaan komen en hoe groot de stad wel niet is. Dat is blijkbaar een veel voorkomend thema bij deze schrijver, maar ik vond het wat mager uitgediept. En als je denkt dat je aan het einde weet wat er met die erfenis gebeurt, dan ga ik je vast teleurstellen: het plot is net zo beweeglijk als een stuk beton.
vier personages een gedachte
De vier personages zijn zeer verschillend: een rijke oude man, zijn dochter die zonder haar vader in een arme wijk van Lissabon is opgegroeid, de vriendin van de rijke oude man en haar advocaat. Toch hebben ze allemaal precies dezelfde stroom aan gedachten en soms zelfs dezelfde herinneringen. Daar ergerde ik me wel aan, want niemand denkt hetzelfde (dan zou de wereld er echt anders uitzien, zoals in de tv-serie Pluribus, een aanrader!). En omdat het hele boek een grote gedachtenstroom van deze personages is, vond ik het geen geloofwaardig verhaal. En nadat ik had opgezocht dat Antunes naast schrijver ook psychiater is, was ik echt teleurgesteld. Een psychiater moet toch weten dat elk hoofd anders denkt en werkt?
niet echt een aanrader
Het verhaal staat zo goed als stil, de personages zijn niet van elkaar te onderscheiden en geen van de personages is loveable. Dus nee, dit boek is geen aanrader. Al zou ik het je wel aanraden als je eens een boek met een totaal andere schrijfstijl wil lezen. Als het gaat om taal en taalgebruik dan is dit boek wel degelijk een bijzonder boek om eens open te slaan.
